Teknoloji

Yanımda yapay zeka

Yapay zeka vites yükseltiyor. Hayatımızı değiştirecek olaylar var. Fark ettiyseniz, gelecek zaman yerine şimdiki zamanı kullanıyorum. Bugünden bahsediyorum, yarından değil. Yapay zeka, günlük hayatımızı ve kişisel alışkanlıklarımızı değiştirecek aşamaya geldi. İrili ufaklı yüzlerce işletme, proje ve analiz var. Birçoğu şirketler tarafından uzun süredir denenmiş ve kullanılmıştır. Ancak bugün sizlere şirketler için değil, kişisel olarak fark yaratacak bir analizden bahsedeceğim. Daha önce keşfetmiş olanlar hemen varsaydılar; evet, bahsimiz ChatGBT. Hizmet şimdi bir aydan daha kısa bir süre önce yayınlandı. Ama dünyayı kasıp kavuruyor.

Henüz denemediyseniz, bugün gerçek gün. Hayatınıza yeni yetenekler ve yeni renkler katmaya hazır mısınız?

1) Filmlerdeki Gibi

Çocukluğumuzdan beri filmlerde, çizgi filmlerde, dizilerde gördüğümüz ve kanıksadığımız bir yapay zeka arketipi var. Adı yapay olsa da gerçeğe yakın bir zeka bu… Ana kahramanımız hep yanında… Zeki değil, samimi de… Söylenenleri anlıyor, söylenenlerin farkında. durum ve kesin cevaplar verir. Bazen alternatifler sunar, bazen ilham verir. Şaka bile yapıyor.

Örneğin, “2001: A Space Odyssey”deki HAL 9000 sistemini hatırlayın. Astronot Dave, “Mekik kapılarını aç HAL,” diyor. Yapay zeka HAL, “Korkarım mekiğin kapısını açamıyorum Dave,” diye yanıtlıyor. “Sorun nedir?” ‘ astronot ısrar etti. “Sorunun ne olduğunu benim kadar sen de biliyorsun, Dave…” konuşma devam ediyor.

bağlantı

“Her” filminde kahramanımız, sesiyle hayatına renk katan Samantha isimli işletim sistemine aşık olur.

Arka planda leblebi demeden leblebiyi anlayacak kadar akıllı ama aynı zamanda çok cana yakın bir yapay zeka sistemi var.

Gelelim bir diğer fenomene.

2) Düşler ve Gerçekler

Beyaz perde böyleyken gerçek dünyadaki gelişmeler bugüne kadar hayallerimize bile ulaşamadı. Yapay zeka bazen üzerinde pek düşünülmemiş, kötü tasarlanmış bir sohbet robotu olarak karşımıza çıkıyordu. Telefonumuza girdikten sonra; Ne zaman olursa olsun bizimle iletişime geçti. Tamam, Siri ve benzerleri, ruh halimize uygun müzik çalmayı veya yolları tanımlamayı başardı. Ama bir HAL, KITT veya Samantha olmadılar. Teknolojiden anlayan biriyseniz ve iyi bir geliriniz varsa evinize aldığınız Alexa ve benzeri cihazlar ortalığı ayağa kaldıramazdı.

Bu durum birçok gelişmeyi de beraberinde getirdi. Yapay zekanın filmlerdeki sahnelere hiçbir zaman ulaşamayacağı, yapay zekanın bile aslında yeterince akıllı olmadığı algısı oluşturmuştur çoğumuzda. Gösterişsiz, sıradan, bizi anlamayan, pek yetenekli olmayan, günlük hayatın bir modülü olamayan bir karaktere dönüştü.

3) Sonunda…

ChatGBT’yi ilgiyle karşılamamızın nedenlerinden biri de beynimizin derinliklerindeki yapay zeka imajını takip etmemiz. Öyle ki geçtiğimiz ay internette en çok aranan kelime ChatGBT oldu.

Temelleri açıklayarak başlayalım. Öncelikle ChatGBT ücretsiz bir hizmettir. Rastgele bir bahis üzerine soru sorabileceğiniz bir chatbot… Kendini bir dil modeli olarak konumlandırıyor. Mesajlaşarak sohbet edebilirsiniz. Sadece İngilizce değil, Türkçe dahil onlarca dil biliyor. Hizmeti kullanmak için kayıt olmanız önemlidir. Beklentilerinizi yönetmekle başlar. Cevaplayabileceği soru türlerine örnekler veriyor: “‘Bana Kuantum Bilişimi basit bir şekilde anlat’ diye sorabilirsiniz veya on yaşındaki çocuğunuzun doğum günü partisi için alışılmadık fikirler isteyebilirsiniz. Hatta danışabilirsiniz. Javascript kodunuz hakkında.” Sonra yeteneklerini ve sınırlarını açıklıyor.

4) Ne Yapamaz?

Ürün hala beta aşamasında… Şu anda konuşamıyor, bu yüzden HAL, Samantha veya KITT değil, ancak üç defaya kadar konuşabildiğini iddia etmek zor değil.

Beklenenin aksine internete de bağlı değil. 2021’den sonraki gelişmelerden haberi olmadığını özellikle belirtiyor. Şimdilik İngilizcesi Türkçe’den çok daha yeterli. Mucizeler yarattığı gibi, ortada saçmalıklar da yaratır. Menemen tanımına soğan koyması iyi olmuş 🙂 ama yaprak sarma tanımındaki patates ve havuç karışımına pek anlam veremedim. Tıpkı soruyu iki kez sorduğunuzda farklı cevaplar verebildiği gibi. Sürekli öğreniyor ve kendini geliştiriyor. Siz denemeden önce yeşilliklerin gerçek tanımını öğrenmiş olabilir.

5) Gelelim neler yapabildiklerine…

Sorularınızı doğru bir şekilde ifade edebilirseniz, en azından mantıklı cevaplar alırsınız. ChatGBT konuyu anlar, hızlı bir şekilde araştırır ve hüküm verir. Daha sonra özetliyor ve akıcı bir kurgu ile cevap veriyor. Sorularınızı tek seferde sormak zorunda değilsiniz. Sonuçta mesaj atarak bağlanıyorsunuz. En değerli yeteneklerinden biri burada ima ediliyor: hatırlıyor. Soruların ortasında iletişim kurabiliyor.

Daha ileri gitmek mümkündür. Örneğin “benim için bir şiir yazdım yorum yapar mısınız?” diye sorduğunuzda bunun bir yazılım olduğunu hatırlatıyor ve elinden geldiğince destekleyeceğini ekliyor. “Lütfen bana şiirinizi gönderin.”

İlkokul 2. sınıfta oğlumun hazırladığı şiiri ev ödevi olarak göndermiştim. Konuşma yukarıdaki görseldeki gibi ilerledi.

Beklentilerinizin çok üzerinde değil mi? Yetmiyor ve elimi artırarak sohbete devam ediyorum.

İlk cevap yine beni etkiliyor. Sonra biraz zorlaşıyor, hatta patlıyor. Ama gördüğünüz gibi potansiyel yüksek… Yandaki ikonları işaretleyerek onları eğitebilir ve daha gerçekçi cevaplar vermelerini sağlayabilirsiniz.

6) Kimin için?

Hizmet şimdiden öğrencilerin gönlünde taht kurmuştur. Yukarıdaki gibi her türlü ödeve cevap verebilecek bir yapay zekaya sahip olmak mümkün. “Orhan Veli’nin şiiri ile Nazım Hikmet’in şiirini benim için karşılaştırır mısınız?”

Bir programcıysanız, şiir yerine kodunuzu paylaşırsınız. Kodla ilgili tüm sorularınızı yanıtlar. Algoritma hakkında önerilerde bulunur. Hatta kolay bir kod ise sizin yerinize yazmak bile mümkün.

Gazeteci ya da yazarsanız önce sistemi zorluyorsunuz. Sonra bir tedirginlik kaplar içini. Acaba bu sistem mesleğimi elimden alır mı diye düşünmeye başlıyorsunuz.

7) Yan etkiler

İlk etkilenenlerden biri Google oldu. Şirketin hisse senetleri değer kaybetti. Yakın gelecekte internete açılan ana ağ geçidinin ChatGBT ve benzeri sistemler olması kuvvetle muhtemeldir.

Yapay zeka, eğitim, deneyim ve hatta yaratıcılık gerektiren konuları ele alıyor. Birçok meslek kökten etkilenmiş gibi görünüyor. Geçtiğimiz ay sosyal medyada popülerlik kazanan Lensa AI, birçok karikatüristi tedirgin etti. Bu ve benzeri sistemlerin yetenekleri arttıkça birçok meslek için fırsattan çok tehdit haline geliyor. Mesleğini seçecek olanların yeterince düşünmesinde, mesleğinin başında olanların ise yeni yol haritaları oluşturmasında fayda var.

Öğretmenlerin ve eğitim sisteminin işi giderek zorlaşıyor. Ödevler ve projeler yerini sözlü ve yazılı olanlara bırakmış görünüyor.

Özetle yapay zekada yeni bir dönem başlıyor. Hala HAL9000, KITT ve Samantha basamağına ulaşmış değiliz ama görüyoruz ki çok az kaldı.

Değişim iddia ettiğinizden çok daha hızlı gerçekleşecek.

heyecan

bağlantılı

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu